Aktualności Jerzy Pleśniarowicz
Twórczość
Fundacja Kontakt
Przejdź do głównej treści

Jerzy Pleśniarowicz

Jerzy Pleśniarowicz

Słuchowiska radiowe

Osobną, najmniej znaną, cenną częścią dorobku literackiego Jerzego Pleśniarowicza są jego adaptacje dla Teatru Polskiego Radia, powstałe w rozgłośni rzeszowskiej w latach 1962-1977. Andrzej Zajdel14 opracował i opisał zachowane w zasobach archiwalnych Radia Rzeszów słuchowiska radiowe Jerzego Pleśniarowicza – było ich w sumie 42, powstałych w niespełna 15 lat, z czego zachowało się aż 39. Najstarsze słuchowisko – „Dwie humoreski z myszką” według opowiadań Antoniego Czechowa i Włodzimierza Perzyńskiego, nagrane w Rzeszowie w lipcu 1962 roku, nadano następnie w ogólnopolskim programie Polskiego Radia. Słuchowisko ostatnie – „Słońce, starzec i dziewczyna” według prozy Wasilija Szukszyna, nagrane w lutym 1977 roku, również doczekało się emisji ogólnopolskiej. Jedenaście miesięcy później Jerzy Pleśniarowicz zmarł w Rzeszowie, 7 stycznia 1978 roku. 

Słuchowiska Jerzego Pleśniarowicza związane były częściowo z jego działalnością translatorską – były to na przykład adaptacje własnych przekładów prozy Antoniego Czechowa (1860-1904), Jiříego Marka (1914-1994), Walentina Szczerbakowa, Emila Kardina (1921-2008):  A.Czechow: „Szampan (monodram radiowy)” – 1964; A. Czechow: „Trzy humoreski z budzikiem” („Spotkanie”, „Pomyślne zakończenie”, „Pech”) – 1965; J. Marek: „Matka mówi” (monolog) – 1968, W. Szczerbakow: „Jubileuszowy kurs” – 1970; E. Kardin: „Drogami z tamtych lat (słuchowisko dokumentalne)” -1976. 

Były też radiowe adaptacje własnych przekładów dramatów Mara Bajdżijewa (1935), Wiktora Rozowa (1913-2004), AleksandraWołodina (1919-2001):  M. Bajdżijew: „Pojedynek” – 1968; A. Wołodin: „W bibliotece” – 1971; W. Rozow: „Niezastąpiony” – 1977. 

Było także słuchowisko na podstawie własnej adaptacji teatralnej ze spektaklu „Z tej ziemi”: Aleksander Rowiński (1931): „O’key, wujowie (słuchowisko dokumentalne na podstawie reportażu)” – 1971. 

Ale zdecydowana większość słuchowisk Jerzego Pleśniarowicza to były adaptacje prozy i poezji – najpierw klasyki polskiej i europejskiej (w przekładach innych tłumaczy), utworów Antoniego Czechowa (1860-1904), Włodzimierza Perzyńskiego (1877-1930), Guy de Maupassanta (1850-1893), Bolesława Prusa (1847-1912), Ignacego Krasickiego (1735-1801), Maksyma Gorkiego (1868-1936): 

„Dwie humoreski z myszką” (A. Czechow: „Zaprzepaszczona sprawa”; W. Perzyński: „Idealny lokator”) – 1962; A. Czechow: „Opowiadanie pani N. (monodram)” – 1964;  A. Czechow: „Gość (humoreska)” – 1964; G. de Maupassant: „Naszyjnik” – 1965;  A. Czechow: „Dwa opowiadania z teki Antoniego Czechowa” („Chórzystka”; „Zaprzepaszczona sprawa”) – 1967; B. Prus: „Trzy opowiadania z teki Bolesława Prusa” („Żywy telegraf”, „Z notatek hreczkosieja”, „Na wakacjach”) – 1967; I. Krasicki: „Rozmowy przez stulecie” – 1968; M. Gorki: „Dwie opowieści włoskie” („Tunel”, “Testament rybaka”) -1970. 

Osobną grupę wśród słuchowisk Jerzego Pleśniarowicz stanowią adaptacje polskiej literatury współczesnej, utworów Jerzego Andrzejewskiego (1909-1983), Jana Parandowskiego (1895-1978), Jana Gerharda (1921-1971), Ludwika Hieronima Morstina (1886-1966), Jerzego Kiersta (1911-1988): J. Andrzejewski: „Intermezzo” (według opowiadania „Na drodze”) – 1963; J. Parandowski: „Ostatnia podróż Odyseusza (słuchowisko poetyckie)” – 1963; J. Gerhard: „Łuny w Bieszczadach”1969 L. H. Morstin: „Kłos Panny (o Mikołaju Koperniku)” – 1970;  J. Kierst: „Gwiazdy i ludzie (słuchowisko poetyckie o Mikołaju Koperniku)” – 1971. 

A wśród autorów współczesnych Jerzemu Pleśniarowiczowi licznych adaptacji  doczekali się związani z Ziemią Rzeszowską: Stanisław Piętak (1909-1964) i Zbigniew Domino (1929-2019) – po 4 słuchowiska – oraz Jan Łysakowski (1926-2008): S. Piętak: Dwoje w ciemności – 1966; S. Piętak: „Stratowane ustronie (słuchowisko poetyckie)” – 1967; S. Piętak: „Front nad Wisłą” – 1964; S. Piętak: „Pierwsza orka”1969;   Z. Domino: „Dzwon” (fragment powieści „Ojciec”) – 1969; J. Łysakowski: „Sprawa Ossowskiego” – 1970;  Z. Domino: „Grób nad Piwonią” – 1970;  Z. Domino: „Dzwon spokojnej śmierci” – 1971; Z. Domino: „Praktyka względności” – 1971.  

Były wreszcie adaptacje prozy współczesnej – ukraińskiej – Iryna Wilde (1907-1982), Jewhen Hucało (1937-1995) oraz rosyjskiej – Ludmiła Uwarowa (1918-1990), Wadim Kożewnikow (1909-1984), Wasilij Szukszyn (1929-1974) – w przekładach innych tłumaczy:  I. Wilde: „Toporzysko” – 1968; L. Uwarowa: „My mężczyźni” – 1970; J. Hucało: „Opowiedz mi o swoich niebieskich oczach (romans)” – 1970; J. Hucało: „Chodź do mnie” – 1972;  W. Kożewnikow: „Zorza Polarna” – 1972; W. Szukszyn: „Słońce, starzec i dziewczyna” – 1977. 

W programie ogólnopolskim Polskiego Radia emitowano w sumie 9 adaptacji radiowych Jerzego Pleśniarowicza (oprócz dwóch słuchowisk słowackich przez niego tłumaczonych). 

©

Accessibility
Ułatwienia dostępu
Wysoki kontrast
Back to Top
0%